Το χωριό

Σε Δίστρατο μετονομάστηκε το χωριό μετά το 1956. Το όνομα οφείλεται μάλλον σε μια τοποθεσία στην κο­ρυφή του χωριού “τα Δίστρατα” ή στο ότι βρίσκεται στη διακλάδωση του δρόμου προς τα Δυτ. Τζουμέρκα (ο ένας κλάδος μέσω Ανεμοράχης – Χώσεψης και ο άλλος πα­ραποτάμιος μέσω Κεντρικού – Μακρύκαμπου). Η παλαιότερη ονομασία ήταν Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδας.

Η περιοχή του χωριού απελευθερώθηκε από τους Τούρκους το έτος 1881 με την συνθήκη του Βερολίνου, ό­ταν προσαρτήθηκε στην Ελλάδα η Θεσσαλία και τμήμα του Ν. Άρτας ανατολικά του Αράχθου. Μέχρι το 1912 υ­παγόταν μαζί με άλλα χωριά στο Δήμο Θεοδωρίας με έ­δρα το Βουργαρέλι. Το 1912 αναγνωρίστηκε σαν ξεχωρι­στή Κοινότητα με το όνομα Πιστιανά, στην οποία αρχι­κά υπαγόταν και η Κάτω Καλεντίνη. Αργότερα το 1919 αναγνωρίστηκε σαν κοινότητα και η απέναντι του Αρά­χθου περιοχή, η οποία απελευθερώθηκε μετά τους Βαλ­κανικούς πολέμους του 1912-13, επίσης με το όνομα Πιστιανά. Για να ξεχωρίζουν ονομάστηκε η κοινότητά μας Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδας, επειδή είχε απελευθερωθεί νωρίτερα, ενώ η απέναντι Πιστιανά Νέας Ελλάδας.

Οικισμός με το όνομα Πιστιανά ήταν, τουλάχιστον από την εποχή του 1821, στη θέση των απέναντι Πιστιανών. Τότε υπήρχε το αρματολίκι Πιστιανών και Μπρένιστας με οπλαρχηγό το Γ. Τσαρακλή. Τα ερείπια του αρχοντικού του Τσαρακλή υπήρχαν πριν μερικά χρόνια στο απέναντι χωριό. Στη δικαιοδοσία του αρματολικιού υπαγόταν και η περιοχή του χωριού, η οποία τότε ήταν μάλλον βοσκότοποι και ίσως ονομαζόταν Λυκούρες. Μετά την απελευθέρωση ονομάστηκε Πιστιανά (Ο Σερ. Ξενόπουλος το ονομάζει “Πιστιανά ή Οπισθιανά Νέα” επειδή αποτελούσε τμήμα της περιφέρειας του παλαιού χωριού Πιστιανά που τώρα απελευθερώθηκε). Η κατοπινή ονο­μασία σε Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδας οφείλεται στους λόγους που αναφέραμε παραπάνω.

Το όνομα Πιστιανά λοιπόν μάλλον προέρχεται από τη λέξη Οπισθιανά. Κατά τον Τραπεζακιώτη δάσκαλο Νίκο Αποστόλη ονομάστηκαν έτσι από τους Μουλιανίτες (Γοργομυλιώτες) επειδή γι’ αυτούς ήταν πίσω από το βουνό (Ξεροβούνι).

Διοικητικές μεταβολές

Τα λευτερωμένα μετά το 1881 χωριά των Τζουμέρκων αποτέλεσαν για εννέα χρόνια (1882-1891) την επαρχία Τζουμέρκων με έδρα επάρχου τα Άγναντα και είχε τέσσερις δήμους: Της Θεοδωρίας με έ­δρα το Βουργαρέλι, των Καλλαρυτών, των Αγνάντων και των Πραμάντων με έδρα τις ίδιες κωμοπόλεις.

Ο Δήμος Θεοδωρίας, περιλάμβανε τις παρακάτω μετέπειτα κοινότητες: Βουργαρελίου, Λουψίστας, Μήγερι, Νησίστας, Πιστιανών και Χώζεψι ή Χώσεψι. Η επαρχία Τζουμέρκων ενώθηκε με την επαρχία Άρτας δια του Νό­μου Α ΟΓ του 1891.

 

 

 

 

 

Η αναγνώριση σαν κοινότητα Πιστιενών ή Πιστιανών έγινε με το Β.Δ. 19-8-1912 (ΦΕΚ 254/1912). Με το ί­διο Β.Δ. ο συνοικισμός Καλεντίνη (πρώην Δήμου Θεο­δωρίας) προσαρτήθηκε στην κοινότητα “Πιστιενά”.

Η απόσπαση του συνοικισμού Κάτω Καλεντίνης, ο οποίος αποτέλεσε ιδιαίτερη Κοινότητα, έγινε με το Π.Δ. 12-7-1929 (ΦΕΚ 230/1929).

Με το Β.Δ. 11-5-54 (ΦΕΚ A 101/54) οι συνοικισμοί “Σιάντος” και “Σινιάγκος” της Κοινότητας Πιστιανών Παλαιάς Ελλάδος μετονομάστηκαν, ο μεν πρώτος “Δαφνούλα” ο δε δεύτερος “Πέραμα”.

Με το Β.Δ. 18-5-56 (ΦΕΚ 125/1956) ο συνοικισμός “Πιστιανά” της κοινότητας Πιστιανών Π.Ε. μετονομά­στηκε “Δίστρατο” και η κοινότητα “Πιστιανών Π.Ε” επί­σης “Δίστρατο”.

Με το πρόγραμμα ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1997) η Κοινότητα Διστράτου εντάχθηκε μαζί με άλλες 12 κοινότητες στο Δήμο Αθαμανίας με έδρα το Βουλγαρέλι.

Με το πρόγραμμα ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ (2010) Ο Δήμος Αθαμανίας μαζί με τον Δήμο Αγνάντων και τις Κοινότητες Θεοδωριάνων και Μελισσουργών αποτέλεσαν τον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων όπου και ανήκει σήμερα το Δίστρατο.